Ακούω συχνά από επισκέπτες να λένε πως η Μάνη είναι ένας τόπος ξερός, γεμάτος μόνο πέτρα και ήλιο. Εγώ όμως, που είδα το φρεσκοβαμμένο τοιχείο να γεμίζει βρύα μέσα στην καρδιά του χειμώνα, κατάλαβα πως τα φαινόμενα απατούν. Θα σου πω εγώ τι συμβαίνει: η Ανατολική Μάνη δεν είναι έρημος, είναι μια καλοκουρδισμένη μηχανή που παράγει πράσινο, αρκεί να βρει τη παραμικρή ευκαιρία. Το μυστικό της δεν είναι ένα, αλλά ένας φοβερός συνδυασμός τριών φυσικών φαινομένων που δουλεύουν μαζί.
Το πρώτο πράγμα που κοιτάζω πάντα είναι ο «γίγαντας» πίσω μας, ο Ταΰγετος. Ακόμα κι αν ο κύριος όγκος του είναι πιο δυτικά, λειτουργεί σαν ένας τεράστιος τοίχος ανάμεσα στη θάλασσα και τη στεριά μας. Όταν βλέπω τα σύννεφα να έρχονται φορτωμένα υγρασία από το πέλαγος, ξέρω ότι θα πέσουν πάνω στο βουνό. Αναγκάζονται να ανέβουν ψηλά, κρυώνουν και «αδειάζουν» το νερό τους πάνω μας. Αυτό το λένε ορογραφική βροχή και, πίστεψέ με, ενώ συμβαίνει και αλλού όπως στην Κρήτη, εδώ στη Μάνη είναι που κάνει τη μεγάλη διαφορά στο πέτρινο τοπίο.
Μετά, υπάρχει κάτι που το νιώθω στο πετσί μου κάθε βράδυ: η υγρασία της θάλασσας. Ζούμε σε μια στενή λωρίδα γης που βρέχεται από παντού. Τη νύχτα, μόλις πέσει η θερμοκρασία, όλη αυτή η αόρατη υγρασία της ατμόσφαιρας γίνεται σταγονίδια και κάθεται πάνω στα πάντα. Είναι σαν να περνάει ένα αόρατο χέρι κάθε βράδυ και να ποτίζει τους τοίχους και τα φυτά μας με μια κρυφή δροσιά. Αυτό είναι το καλύτερο δώρο για τα βρύα και τους μικρούς θάμνους για να αντέξουν. Ειναι αυτό που οι ντόπιοι ονομαζουν “Λευκή Λίμνη”.
Το τρίτο και πιο εντυπωσιακό μυστικό, για μένα, είναι η ίδια η πέτρα που πατάμε. Ο ντόπιος ασβεστόλιθος φαίνεται σκληρός και άγονος, αλλά στην πραγματικότητα είναι γεμάτος τρύπες και σχισμές σαν σφουγγάρι. Όταν βρέχει, η πέτρα φυλακίζει νερό βαθιά μέσα της, εκεί που ο καυτός ήλιος μας δεν μπορεί να το εξατμίσει. Τα φυτά εδώ έχουν μάθει το κόλπο και τρυπώνουν τις ρίζες τους στην πέτρα για να βρουν αυτό το κρυμμένο απόθεμα.
Γι' αυτό λοιπόν, όταν έβαψα τον τοίχο το καλοκαίρι, χωρίς να το ξέρω, δημιούργησα την τέλεια παγίδα υγρασίας για τον Δεκέμβρη. Τα σπόρια που ταξίδευαν με τον αέρα βρήκαν το ιδανικό σημείο. Η φύση εδώ στην Ανατολική Μάνη είναι μάστορας στο να «κλέβει» νερό από τον αέρα και να το κρύβει στην πέτρα, γι' αυτό και βλέπω αυτή την οργιώδη βλάστηση να ξεπετάγεται ακόμα και πάνω στην καινούργια μπογιά.
