Η ιστορία της οικογένειας των Καλαποθαράκων στον Βαχό και τα Καλαποθαριάνικα δεν είναι ένα παραμύθι, αλλά η καταγραφή μιας μακρόχρονης προσπάθειας επιβίωσης σε ένα δύσκολο περιβάλλον. Οι παλιότεροι όρισαν τα σύνορα της ιδιοκτησίας τους με βάση τη γεωμορφία του εδάφους, χρησιμοποιώντας ρέματα, βράχους και ξερολιθιές, αφού τότε δεν υπήρχαν επίσημα τοπογραφικά. Η ζωή τους βασιζόταν στην αυτοκατανάλωση, όπου το λάδι, τα καρύδιαι τα, αμύγδαλατα και τα λούπινα με τα χαρούπια, λίγα ζώα και το αμπέλι αποτελούσαν τις μοναδικές πηγές εσόδων και τροφής. Η συνεργασία μέσα στο σόι δεν ήταν θέμα συναισθήματος, αλλά πρακτική ανάγκη για να βγουν οι βαριές αγροτικές δουλειές και να πληρωθούν τα χρέη.
Με το πέρασμα των χρόνων, η κληρονομική διαδοχή των κτημάτων έγινε ο βασικός κανόνας. Τα δέντρα και τα χωράφια μοιράζονταν με βάση τον άγραφο νόμο της προίκας ή της πατρικής υποχρέωσης, ώστε να εξασφαλιστεί η συνέχεια της παραγωγής. Πολλοί από το σόι αναγκάστηκαν να γίνουν ναυτικοί ή να δουλέψουν εποχικά ως μυλωνάδες στα λιοτρίβια για να συμπληρώσουν το εισόδημά τους. Οι σημειώσεις στα τετράδια των παλαιότερων, που αφορούσαν τον δάκο, τις παγωνιές και την καρποφορία της ελιάς, ήταν στην πραγματικότητα σημειώσεις οικονομικής διαχείρισης, αφού από αυτά τα φυσικά φαινόμενα εξαρτιόταν το ψωμί της χρονιάς.
Η μετανάστευση προς το Γύθειο και την Αθήνα κατά τον 20ό αιώνα ήταν μια καθαρά οικονομική απόφαση. Οι άνθρωποι έφευγαν για μια καλύτερη τύχη, αλλά κρατούσαν τα χωράφια ως περιουσιακό απόθεμα και ασφάλεια. Το λάδι που έφτανε στις πόλεις με τους τενεκέδες δεν ήταν απλώς ένα δώρο, αλλά μια βασική ενίσχυση του οικογενειακού προϋπολογισμού. Η δική μου επιστροφή από την Αθήνα, όπου εργαζόμουν ως φυσικοθεραπευτής, προέκυψε από την ανάγκη να μην εγκαταλειφθεί αυτή η ακίνητη περιουσία. Με τον θάνατο των γονιών, η ευθύνη για τη συντήρηση των δέντρων, των τοιχίων και των νερών πέρασε στα χέρια μου ως μια έμπρακτη υποχρέωση διαχείρισης της οικογενειακής κληρονομιάς αλλά και του ονόματος.
Σήμερα, η δουλειά στους ελαιώνες όπως το Νεόφυτο, το Κεφαλόβρυσο και η Φτέρη είναι απαιτητική και απαιτεί συνεχή επίβλεψη. Οι ελιές χρειάζονται καθάρισμα, σωστό μπόλιασμα και φροντίδα για να αποδώσουν, ενώ οι πεζούλες θέλουν διαρκή συντήρηση για να μην παρασυρθεί το χώμα από τις βροχές. Το σόι παραμένει ενωμένο γύρω από την παραγωγή, όχι μόνο για την παράδοση, αλλά γιατί η γη παραμένει ένας ζωντανός πόρος που απαιτεί εργατικά χέρια και ρεαλιστικό πλάνο. Η συνέχεια της οικογένειας εξασφαλίζεται μέσα από την καθαρή δουλειά και την κατανόηση ότι ο ελαιώνας είναι μια επιχείρηση που απαιτεί υπομονή και σεβασμό στους κανόνες της φύσης.
