Η Ανατολική Μάνη είναι ένας τόπος που ορίζεται από την πέτρα, τον ήλιο, την αλμύρα και τις ελιές. Όμως, ανάμεσα στους αυστηρούς πύργους και τις απόκρημνες πλαγιές του Σαγγιάς, κρύβεται ένας ανεκτίμητος θησαυρός που «βάφει» τα βουνά σε αποχρώσεις του ροζ και του μωβ: το ρείκι, ή ερείκη.
Για τους πεζοπόρους είναι ένα πανέμορφο σκηνικό. Για τους ανθρώπους της Μάνης και τις μέλισσές τους όμως, είναι κάτι πολύ περισσότερο. Είναι το δώρο της φύσης πριν από τον χειμώνα.
Στην Ανατολική Μάνη συναντάμε κυρίως δύο είδη ερείκης: το φθινοπωρινό ρείκι (Erica manipuliflora) και την ανοιξιάτικη ερείκη (Erica arborea). Το πρώτο είναι εκείνο που κλέβει την παράσταση. Με τις πρώτες βροχές του Σεπτεμβρίου, όταν η γη μοιάζει κουρασμένη από τον καλοκαιρινό ήλιο, οι λόφοι από τον Κοτρώνα έως το Ταίναρο ντύνονται στα χρώματά του. Εκεί που κάποιος ξένος βλέπει ξερότοπο και αστοιβές, ο Μανιάτης βλέπει ζωή.
Η Μάνη είναι ιδανική για το ρείκι. Τα ασβεστολιθικά της πετρώματα προσφέρουν εξαιρετική αποστράγγιση, οι λόφοι της προστατεύουν το φυτό από υπερβολική υγρασία, ενώ η θαλασσινή αύρα και η έντονη ηλιοφάνεια ευνοούν την παραγωγή άφθονου νέκταρ. Το μικροκλίμα λειτουργεί σχεδόν ευεργετικά, δημιουργώντας ιδανικές συνθήκες για δυνατές ανθοφορίες.
Για τη μελισσοκομία, το φθινοπωρινό ρείκι είναι θεμέλιο. Αν ρωτήσετε έναν Μανιάτη μελισσοκόμο, θα σας πει πως χωρίς αυτό δεν «χτίζεται» μελίσσι. Ανθίζει σε μια κρίσιμη περίοδο, από Σεπτέμβριο έως Νοέμβριο, όταν τα περισσότερα φυτά έχουν πλέον ξεραθεί. Προσφέρει πλούσιο νέκταρ και – ακόμη σημαντικότερο – γύρη υψηλής θρεπτικής αξίας. Αυτή η γύρη επιτρέπει στη βασίλισσα να συνεχίσει τον γόνο, ανανεώνοντας τον πληθυσμό της κυψέλης ώστε να περάσει με δύναμη τον χειμώνα.
Το μέλι ρείκι της Μάνης ξεχωρίζει. Είναι σκουρόχρωμο, με γεμάτη, ελαφρώς πικρή επίγευση και έντονο άρωμα που θυμίζει το φθινοπωρινό τοπίο της περιοχής. Θεωρείται από τα πιο θρεπτικά μέλια, με υψηλή περιεκτικότητα σε ένζυμα, μέταλλα και αντιοξειδωτικά. Κρυσταλλώνει σχετικά γρήγορα – συχνά μέσα σε έναν έως τρεις μήνες – κάτι που αποτελεί φυσικό χαρακτηριστικό και όχι ένδειξη αλλοίωσης.
Πέρα όμως από το μέλι, η ανθοφορία της ερείκης λειτουργεί σαν φυσική ενίσχυση για το ίδιο το μελίσσι. Οι μελισσοκόμοι συχνά λένε πως οι μέλισσες που «δουλεύουν» στο ρείκι είναι πιο ανθεκτικές και πιο ζωηρές. Είναι η εποχή που η φύση τους δίνει την τελευταία μεγάλη ώθηση πριν από το κρύο.
Αν βρεθείτε στην Ανατολική Μάνη το φθινόπωρο, αφήστε για λίγο τις παραλίες και ανηφορίστε στους λόφους. Εκεί, ανάμεσα στην πέτρα και στο φως, θα ακούσετε το συνεχές βουητό χιλιάδων μελισσών πάνω στα μικροσκοπικά καμπανάκια της ερείκης. Είναι ο ήχος της ζωής που επιμένει – όπως ακριβώς και ο τόπος που τη φιλοξενεί.
