Μπήκε ο Μάρτης και οι ελιές ξύπνησαν.
Δεύτερη εβδομάδα του μήνα και βλέπουμε ήδη τα πρώτα σημάδια: μικρά ανοιχτόχρωμα φυλλαράκια και, ανάμεσά τους, τα κροκιάσματα — μικρά πράσινα μπαλάκια που κρέμονται σε σειρά από τους κλάδους σαν να μετράνε τις μέρες μέχρι την άνθηση.
Τι ακριβώς είναι το κρόκιασμα; Η ελιά, όπως κάθε καρποφόρο δέντρο, περνά την άνοιξη από συγκεκριμένα στάδια: πρώτα φουσκώνουν τα μπουμπούκια, μετά εμφανίζονται οι ανθοταξίες σαν μικρά σταφύλια — αυτό είναι το κρόκιασμα — και στη συνέχεια ανοίγουν τα άνθη. Το κρόκιασμα λοιπόν δεν είναι η άνθηση, είναι το στάδιο ακριβώς πριν: τα λουλούδια είναι έτοιμα αλλά κλειστά ακόμα. Συνήθως φτάνουμε στην πλήρη άνθηση τον Απρίλιο ή τον Μάιο, ανάλογα με την ποικιλία και το υψόμετρο.
Αυτό που βλέπουμε τώρα είναι το αποτέλεσμα μιας απόφασης που πάρθηκε πολύ νωρίτερα. Κατά τη διάρκεια του χειμώνα, κάθε δέντρο «υπολόγισε» — με βάση τις αποθήκες αμύλου στο ριζικό σύστημα και τις ώρες ψύχους που δέχτηκε — πόσες ανθοταξίες μπορεί να θρέψει. Η διαφοροποίηση των ανθοφόρων οφθαλμών γίνεται από το φθινόπωρο, αλλά η «εντολή» για βλάστηση δίνεται μόλις οι θερμοκρασίες ανέβουν αρκετά ώστε να σπάσει η λήθαργος. Χωρίς επαρκείς ώρες ψύχους τον χειμώνα, η άνθηση μπορεί να είναι αραιή ή ανομοιόμορφη — γι' αυτό ο χειμώνας δεν είναι εχθρός της ελιάς.
Στον Κότραφο, η Ανατολική Μάνη δίνει στα δέντρα ακριβώς αυτό που χρειάζονται: ψυχρές νύχτες χωρίς παγετό, ήπιες μέρες, ξηρό αέρα. Οι ελιές εδώ δεν αγχώνονται. Ξέρουν τι κάνουν.
Από τα κροκιάσματα που βλέπουμε σήμερα ως το εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο του φθινοπώρου, μεσολαβούν έξι μήνες δουλειάς — της ελιάς και δικής μας. Ξεκινάμε καλά.
